Disney stemde in maart, blijkt uit rechtbankstukken, in met een schikking van 50 miljoen dollar in een Amerikaanse massaclaim over de distributie van streaming-tv. Wie in de betreffende periode abonnee was van YouTube TV of DirecTV Stream, kan daardoor mogelijk in aanmerking komen voor een uitbetaling.
De aanklagers zeggen dat Disney distributeurs zulke strikte voorwaarden oplegde dat hun kosten opliepen. Die hogere kosten zouden daarna zijn doorgezet naar klanten van YouTube TV en DirecTV Stream. Voor consumenten draait het vooral om één praktische vraag: had je in die periode een abonnement, dan zou je recht kunnen hebben op compensatie.
Volgens de rechtbankstukken komt de schikking hierop neer:
- mogelijke compensatie als je tussen 1 april 2019 en 31 maart 2026 abonnee was van YouTube TV of DirecTV Stream, inclusief de oudere merknamen DirecTV Now en AT&T TV Now
- een online portaal voor de schikking waar je uiterlijk op 8 september 2026 je claim moet indienen
- een definitieve goedkeuringszitting op 14 januari 2027
- uitbetalingen die pas daarna kunnen volgen, en alleen als de rechtbank de deal definitief goedkeurt
Wachten is dus geen slimme idee. Als je denkt dat je binnen die groep valt, is op tijd een claim indienen waarschijnlijk het belangrijkste wat je nu kunt doen.
Uit de rechtbankstukken blijkt verder dat de schikking al in maart is getroffen en later diezelfde maand voorlopig is goedgekeurd door de U.S. District Court for the Northern District of California. Disney ontkent schuld en zegt niet onrechtmatig te hebben gehandeld, maar kiest er met deze regeling wel voor om de zaak af te sluiten zonder een verdere juridische strijd.
De eisers stellen dat Disney zijn sterke positie op de markt, onder meer via ESPN en Hulu, gebruikte om extra druk uit te oefenen op de markt voor live-tv via streaming. Distributeurs zouden verplicht zijn geweest ESPN in hun standaardpakketten op te nemen. Daardoor bleef er minder ruimte over voor kleinere, goedkopere bundels.
Juist dat ligt al jaren gevoelig in de Amerikaanse streamingmarkt. Zogeheten skinny bundles gelden daar al lange tijd als een manier om de maandprijs van live-tv-abonnementen omlaag te krijgen. Als grote zenders koste wat kost in het basispakket moeten blijven, wordt dat model veel lastiger vol te houden.
In de deal staan volgens de rechtbankstukken ook afspraken die niets met een directe geldbetaling te maken hebben. Disney moet drie jaar lang voorstellen van streamingdistributeurs serieus behandelen als die kleinere zenderpakketten willen samenstellen met minder Disney-kanalen, mogelijk zelfs zonder ESPN.
Dat betekent nog niet dat zulke bundels er vanzelf komen. Het kan distributeurs wel meer speelruimte geven aan de onderhandelingstafel dan ze eerder hadden.
De rechtszaak speelde zich af tegen de achtergrond van forse prijsstijgingen bij live-tv-streaming, staat in de rechtbankstukken. YouTube TV verhoogde zijn basisabonnement in 2019 van 39,99 dollar naar 49,99 dollar. In 2023 was dat al 72,99 dollar per maand. Ook bij DirecTV Stream gingen de prijzen in die jaren omhoog.
Daar bleef het niet bij. Volgens de rechtbankstukken botsten Disney en distributeurs ook vaker openlijk over distributiedeals, met als gevolg dat zenders geregeld tijdelijk op zwart gingen. Tijdens een eerdere onderbreking van Disney-kanalen op YouTube TV, die 15 dagen duurde, zou Disney volgens diezelfde stukken ongeveer 110 miljoen dollar aan omzet zijn misgelopen. Dat is ruim meer dan het totale bedrag van deze schikking.
Voor abonnees is de boodschap voorlopig vrij simpel: alleen wie op tijd een claim indient, maakt kans op compensatie. En zelfs dan zal een uitbetaling waarschijnlijk nog wel even op zich laten wachten.