Tijdens zijn hoogtijdagen was Game of Thrones meer dan zomaar een hitserie. HBO’s fantasyreeks groeide uit tot een wereldwijd kijkcijferfenomeen en schoof mee op in hoe mensen naar televisie als evenement gingen kijken. HBO meldde zelf dat het gemiddelde publiek in de VS groeide van 9,3 miljoen kijkers per aflevering in seizoen 1 naar zo’n 46 miljoen in het laatste seizoen, gemeten over alle platforms. Daar kwam nog bij dat de serie in 207 landen en gebieden te zien was.
En juist omdat Game of Thrones zo groot werd, begon je als kijker ook de vaste trekken ervan te zien. Elk seizoen had zijn eigen sfeer, met nieuwe locaties, oorlogen en verschuivende machtsblokken, maar daaronder zat opvallend vaak dezelfde dramatische machine aan het werk.
Die herkenbare opbouw dook in bijna ieder seizoen weer op:
- de schokkende dood van een belangrijk personage. Dat begon al vroeg met de executie van Ned Stark in seizoen 1, het moment waarop de serie in één klap duidelijk maakte dat niemand veilig was. Daarna bleef die aanpak terugkomen, tot aan grote sterfgevallen in de latere seizoenen, zoals dat van Daenerys Targaryen in het slotseizoen.
- ook de constante spanning rond machtige, nobele of geliefde personages hoorde erbij. Fans hielden er daardoor iedere week rekening mee dat juist degene die te machtig, te nobel of te geliefd werd, extra veel gevaar liep. Precies dat gaf Game of Thrones iets wat conventionelere prestige-tv veel minder had.
- de voorlaatste aflevering fungeerde vaak als het echte hoogtepunt. Zeker in de eerdere seizoenen was dat meestal aflevering 9, de plek waar de grootste veldslag kwam, de hardste dreun viel of eindelijk gebeurde waar een heel seizoen naartoe had gewerkt, zoals bij de Red Wedding of later de Battle of the Bastards.
- de finale werkte dan weer vaker als afrekening of als opmaat. De laatste aflevering was daardoor geregeld minder bedoeld als het meest explosieve einde, en eerder als thematische afronding of voorbereiding op wat daarna nog moest komen.
- daarnaast was er steeds weer die afwisseling tussen vuur en ijs. De seizoensfinales schakelden regelmatig heen en weer tussen ontwikkelingen rond de Targaryens en alles rond de Starks, het Noorden en de dreiging voorbij de Muur. Daarmee werd een van de centrale ideeën van de serie steeds opnieuw aangezet: de botsing tussen politieke macht en een existentiële dreiging.
- en dan was er nog de steeds grotere productie, met elk jaar meer schaal en grotere spektakelstukken. Volgens HBO groeide het budget van naar schatting 50 tot 60 miljoen voor seizoen 1 naar ongeveer 15 miljoen per aflevering in het laatste seizoen. Er werd bovendien gefilmd in 10 landen, waaronder Noord-Ierland, Kroatië, IJsland en Spanje. Op het scherm zag je die schaalvergroting steeds duidelijker terug, naarmate de serie meer inzette op enorme gevechten en visueel spektakel.
Zakelijk en cultureel was die impact moeilijk te missen. Volgens HBO werd Game of Thrones de internationaal best verkochte serie van het bedrijf, en de reeks hielp mee bepalen hoe grote series in het streamingtijdperk als wereldwijde evenementen werden uitgebracht en besproken.
Toch hoort ook het einde onlosmakelijk bij die nalatenschap. Jarenlang kreeg Game of Thrones lof voor zijn complexe personages en politieke intriges, maar het laatste seizoen kreeg juist veel kritiek vanwege het gehaaste tempo en de verschuiving richting spektakel. Zeker toen het verhaal verderging dan de gepubliceerde boeken van George R.R. Martin, werd dat voor veel kijkers een breekpunt.
Maar zelfs met dat verdeelde slot blijft één ding staan: er zijn maar weinig series die zo consequent een eigen seizoensritme ontwikkelden, waarbij je als kijker bijna wist wanneer de grote klap zou komen, en toch telkens weer werd verrast.
