The Bombing of Pan Am 103 is vanaf 30 juli te zien op Netflix, zo laat de streamingdienst weten. De zesdelige misdaadthriller draait om de aanslag op Pan Am-vlucht 103 boven Lockerbie en het enorme onderzoek dat daarna op gang kwam.
Met deze serie grijpt Netflix opnieuw naar een waargebeurd misdaaddrama met internationale reikwijdte. De zaak trof families in meerdere landen en groeide uit tot een van de grootste moordonderzoeken ooit. De timing valt ook op: ruim 35 jaar na de ramp lopen er in de Verenigde Staten nog altijd juridische procedures rond de Lockerbie-zaak, blijkt uit stukken van de United States District Court.
Lockerbie is dus niet alleen een hoofdstuk uit de geschiedenis, maar ook nog altijd onderwerp van actueel nieuws. De serie pakt een zwaar en beladen dossier aan. Juist daarom is dit er een om in de gaten te houden.
The Bombing of Pan Am 103 laat volgens Netflix het volgende zien:
- de aanslag boven Lockerbie op 21 december 1988. Pan Am-vlucht 103 werd boven Lockerbie in Schotland opgeblazen, waardoor 270 mensen om het leven kwamen: 259 inzittenden en 11 mensen op de grond. Tot op de dag van vandaag geldt de aanslag als de dodelijkste terreuraanval in de Britse geschiedenis.
- een onderzoek van enorme omvang. De Schotse autoriteiten en de FBI leidden het onderzoek. Brokstukken van het toestel lagen verspreid over een gebied van ongeveer 2.200 vierkante kilometer, terwijl de slachtoffers uit 21 verschillende landen kwamen.
- grensoverschrijdende opsporing. Juist die omvang maakte de zaak uitzonderlijk ingewikkeld, omdat rechercheurs niet alleen forensisch bewijs moesten verzamelen in een enorm rampgebied, maar ook over landsgrenzen heen moesten samenwerken, in een tijd waarin internationale opsporing een stuk minder gestroomlijnd was dan nu.
- veroordelingen, twijfel en compensatie. In 1991 werden de Libische inlichtingenagenten Abdelbaset al-Megrahi en Lamin Khalifah Fhimah aangeklaagd. In 2001 werd al-Megrahi veroordeeld voor 270 moorden, terwijl Fhimah werd vrijgesproken. Libië aanvaardde in 2003 verantwoordelijkheid voor de aanslag en betaalde miljarden aan compensatie aan nabestaanden. Al-Megrahi kwam in 2009 om medische redenen vrij, overleed in 2012 en hield tot het einde vol dat hij onschuldig was.
- de huidige Amerikaanse zaak. Sommige nabestaanden en commentatoren zeggen al jaren dat al-Megrahi mogelijk ten onrechte is veroordeeld. In de huidige zaak tegen Abu Agila Mohammad Mas’ud, die geldt als de vermoedelijke bommenmaker, spelen die discussies opnieuw een rol. Abu Agila Mohammad Mas’ud werd in december 2022 overgebracht naar Amerikaanse hechtenis. Zijn federale proces in Washington, D.C., staat volgens de United States District Court gepland voor eind april 2026. Tijdens voorbereidende zittingen kijken de rechtbank en de betrokken partijen volgens de United States District Court onder meer naar de vraag of een bekentenis uit 2012 toelaatbaar is, een punt dat veel kan bepalen voor het verdere verloop van de zaak.
Juist omdat de Lockerbie-zaak nog altijd in beweging is, kan deze Netflix-serie meer zijn dan alleen een historische thriller. Kijkers krijgen een reeks die niet alleen spanning wil brengen, maar ook teruggaat naar een dossier dat juridisch, politiek en emotioneel nog steeds niet helemaal is afgesloten.
De komende tijd zal de Lockerbie-zaak opnieuw aandacht krijgen naarmate de Amerikaanse procedure verdergaat. De release van de serie kan daarbij ook nieuw licht laten vallen op minder besproken kanten van het verhaal: de impact op de inwoners van Lockerbie, de bredere geopolitieke achtergrond en de ervaringen van slachtoffers buiten de VS en het VK.
