TikTok ligt in het Verenigd Koninkrijk opnieuw onder vuur. De Britse toezichthouder Ofcom is een formeel onderzoek begonnen naar de vraag of het platform kinderen wel goed genoeg afschermt van schadelijke video’s en berichten, waaronder content over zelfbeschadiging, suïcide en eetstoornissen. De kern van de zaak: als TikTok de leeftijd van gebruikers niet goed inschat, kunnen minderjarigen alsnog belanden in delen van de app die voor volwassenen bedoeld zijn. En dat kan botsen met de Britse Online Safety Act, de wet die platforms verplicht risicovolle content beter buiten bereik van kinderen te houden.
Met dit onderzoek zet Ofcom serieus druk op de handhaving van die wet. De toezichthouder wil vaststellen of TikTok in de praktijk genoeg doet om te voorkomen dat kinderen schadelijke inhoud te zien krijgen. Daarbij kijkt Ofcom onder meer naar het volgende:
- of de leeftijdscontroles van TikTok niet alleen netjes op papier staan, maar ook echt iets tegenhouden;
- of die leeftijdschecks, die Ofcom eerder al een hoeksteen van de onlineveiligheidswet noemde, sterk genoeg zijn om kinderen betrouwbaar te herkennen;
- of TikToks methode van leeftijdsinschatting, bekend als ‘age inference’, wel precies genoeg is. Die methode probeert op basis van gebruikersgedrag te bepalen of iemand minderjarig is;
- of alleen vertrouwen op gedragssignalen te mager is, waardoor jonge gebruikers makkelijker langs de veiligheidsfilters komen;
- wat de gevolgen zijn als TikTok tekortschiet. De boete kan oplopen tot 18 miljoen pond of 10 procent van de wereldwijde omzet, afhankelijk van welk bedrag hoger uitvalt;
- hoe groot het risico is als je kijkt naar TikToks bereik in het VK. Volgens Ofcom is het daar de op twee na populairste dienst onder 8- tot 14-jarigen, een groep die gemiddeld 8 uur en 45 minuten per week op videoplatforms doorbrengt.
Die zorgen zijn niet uit de lucht komen vallen. Recente rapporten van onder meer de Molly Rose Foundation, Amnesty International en People vs. Big Tech stelden dat TikToks aanbevelingssystemen jonge gebruikers nog steeds kunnen blootstellen aan content over suïcide, zelfbeschadiging en eetstoornissen.
Daar kwam nog iets bij: er werd ook gewezen op gevallen waarin zelfs TikToks Restricted Mode dit soort inhoud niet volledig uit beeld hield. De Britse zaak staat dan ook niet op zichzelf. Ze past in een bredere golf van regulering.
In het VK wordt inmiddels gesproken over een mogelijk socialmediaverbod voor kinderen onder de 16 jaar. En in de EU loopt al een apart onderzoek naar TikTok onder de Digital Services Act, met speciale aandacht voor de veiligheid van minderjarigen en mogelijk verslavend ontwerp. Voor TikTok gaat het dus om meer dan alleen een nationale tik op de vingers. De uitkomst van het Ofcom-onderzoek kan mee bepalen hoe streng Europa grote platforms straks langs de meetlat van kinderbescherming legt.
