Dziś RAND Corporation opublikowała raport o używaniu chatbotów, takich jak ChatGPT od OpenAI, jako szybkiego wsparcia emocjonalnego. Z opisu wyłania się coś więcej niż niszowy zwyczaj garstki fanów nowych technologii: raczej praktyczne połączenie cyfrowego rozmówcy i edytora tekstu, które potrafi pomóc zatrzymać impulsywną reakcję, poukładać myśli po kłótni i spojrzeć na problem z większego dystansu.
– RAND wskazuje, że jedno krótkie polecenie wpisane do ChatGPT potrafi zrobić coś, co jeszcze całkiem niedawno wymagało telefonu do znajomego albo dłuższego spaceru. – W raporcie opisano też używanie chatbotów po to, żeby ochłonąć przed wysłaniem ostrej wiadomości. – Autorzy dodają, że coraz więcej osób sięga po takie narzędzia, by uporządkować myśli po kłótni albo popatrzeć na problem z większego dystansu. – Według RAND popularność takich „awaryjnych promptów” wpisuje się w szerszy trend wykorzystywania cyfrowych rozmówców do błyskawicznej zmiany nastawienia. – Zamiast od razu odpowiadać złością, użytkownicy proszą chatbota o przeredagowanie wiadomości na łagodniejszy ton. – Raport zwraca też uwagę, że chatbot może pokazać perspektywę drugiej strony albo zadać kilka pytań, które pomagają ochłonąć. – Przywołano badanie RAND Corporation z czerwca 2026 roku, z którego wynika, że niemal co piąta osoba wśród nastolatków i młodych dorosłych w USA korzysta z chatbotów po porady dotyczące zdrowia psychicznego. – Ten sam materiał podaje, że to wzrost o ponad 40% rok do roku. – Pojawia się tam również badanie Pew Research Center z 2026 roku, według którego 10% dorosłych Amerykanów deklaruje, że używało chatbotów jako wsparcia emocjonalnego.
Powód jest dość prosty: chatbot jest zawsze pod ręką, zwykle nic nie kosztuje albo kosztuje niewiele, daje poczucie prywatności i nie ocenia, kiedy opisujesz stres, smutek czy złość. Zwłaszcza młodsi użytkownicy mówią wprost, że łatwiej rozmawia im się o emocjach z maszyną niż z drugim człowiekiem, jeśli boją się oceny albo po prostu nie chcą dokładać bliskim własnych problemów. W praktyce taki sposób korzystania z ChatGPT od OpenAI bywa całkiem podobny do krótkiej rozmowy ze znajomym przed wysłaniem wiadomości, której później można by żałować.
Jest jednak druga strona. Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne podkreśla, że nie powinny zastępować leczenia. W ankiecie Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego z 2026 roku aż 94% psychologów stwierdziło, że chatboty nie są w stanie leczyć zaburzeń psychicznych z wystarczającą subtelnością i wyczuciem.
Im większa popularność, tym większy też niepokój. Sondaż YouGov z maja 2026 roku pokazał, że 43% Amerykanów jest bardzo zaniepokojonych tym, że takie narzędzia mogą pogarszać problemy psychiczne; rok wcześniej, według YouGov, było to 35%. Eksperci zwracają uwagę na kilka rzeczy naraz: zbyt duże poleganie na chatbotach może osłabiać samodzielne myślenie, utrudniać ćwiczenie kompetencji społecznych i popychać ludzi do unikania prawdziwych rozmów.
Pojawiają się już także pierwsze działania regulacyjne. Oregon niedawno przyjął prawo, które nakłada wymogi bezpieczeństwa na platformy oferujące wirtualnych towarzyszy, w tym obowiązki związane z reagowaniem na wypowiedzi użytkowników sugerujące myśli samobójcze czy samookaleczenie. Sam rynek rośnie szybko i, według jednej z prognoz, globalny segment technologii wspierających zdrowie psychiczne ma zwiększyć się z 2,1 mld w 2026 roku do 9,1 mld w 2033 roku.
Z tych danych wynika jeszcze jedna rzecz: prompt, który pomaga nie wysłać wiadomości napisanej w złości, może działać jak przydatny bezpiecznik, ale nie powinien być jedynym źródłem wsparcia, kiedy dzieje się coś naprawdę poważnego. Na razie pełniejsze dane są dostępne tylko dla użytkowników z USA, szczególnie dla nastolatków i młodych dorosłych, więc o długofalowych skutkach powierzania chatbotom tak dużej części regulowania emocji i codziennej komunikacji wciąż wiadomo niewiele.
Żeby w ogóle skorzystać z takiej opcji, trzeba mieć dostęp do chatbota na smartfonie lub komputerze oraz połączenie z internetem. Użytkownicy spoza USA i innych badanych grup muszą jeszcze poczekać na szersze dane dotyczące pozostałych rynków, innych grup wiekowych i długofalowych skutków.
