Dziś autorzy nowego badania przedstawili kandydata na olbrzymią planetę w układzie Gwiazdy Tabby, czyli obiektu KIC 8462852, znanego z nieregularnych spadków jasności i chmur pyłu otaczających gwiazdę.
- Badacze przypominają, że blask Gwiazdy Tabby od ponad dekady słabnie w sposób nieregularny, bez wyraźnego cyklu, i to na skalę dużo większą, niż dałoby się wyjaśnić klasycznymi tranzytami planet.
- Zwracają też uwagę, że anomalię po raz pierwszy zauważyli w danych z teleskopu Keplera w 2015 roku uczestnicy obywatelskiego projektu Planet Hunters.
- To właśnie wolontariusze Planet Hunters wychwycili spadki jasności sięgające około 22 proc., a więc zdecydowanie zbyt duże, by chodziło o zwykłą planetę przechodzącą przed tarczą gwiazdy.
- W pracy opisano również pojedyncze zdarzenie tranzytowe z września 2019 roku, które trwało 21 godzin.
- Autorzy sugerują, że za tamten epizod mogła odpowiadać masywna planeta o szacowanej masie około 10 razy większej od Jowisza.
- Taki obiekt mógłby grawitacyjnie rozregulowywać ruch komet i planetezymali, tworząc obłoki pyłu oraz gruzu, które od czasu do czasu przysłaniają Gwiazdę Tabby i powodują jej dziwne spadki jasności.
- Badacze przypominają też, że historia Gwiazdy Tabby stała się jednym z najlepszych przykładów skutecznej nauki obywatelskiej: od odkrycia dokonanego przez wolontariuszy po kampanię crowdfundingową z 2016 roku, która zebrała ponad 100 tys. dolarów na dalsze obserwacje.
Przez lata Gwiazda Tabby należała do bardzo nielicznych obiektów, które naprawdę rozpętały publiczną debatę o możliwej technologii pozaziemskiej. Gdy nietypowe dane o tej gwieździe trafiły do opinii publicznej, niemal od razu pojawiła się hipoteza o sztucznej konstrukcji krążącej wokół niej.
Ten scenariusz aż prosił się o skojarzenie z koncepcją sfery Dysona budowanej przez zaawansowaną cywilizację. Astronom Jason Wright mówił otwarcie, że to wariant o bardzo niskim prawdopodobieństwie, ale na tyle ciekawy, że warto go sprawdzić. I to wystarczyło, żeby Gwiazda Tabby dorobiła się reputacji „gwiazdy obcych”. Z czasem kolejne obserwacje coraz gorzej pasowały jednak do obrazu wielkiej, nieprzezroczystej konstrukcji.
Przełomowe okazały się pomiary wykonane w różnych długościach fali. Spadki jasności Gwiazdy Tabby były wyraźniejsze w świetle niebieskim niż czerwonym. Taki efekt dużo lepiej zgadza się z rozpraszaniem światła przez drobiny pyłu niż z obecnością dużego, zwartego obiektu zasłaniającego gwiazdę.
Dlatego dziś badacze skłaniają się przede wszystkim ku naturalnym wyjaśnieniom: pyłowi, rojom komet, odłamkom planetezymali, a nawet szczątkom zniszczonego egzoksiężyca. Kandydat na masywną planetę dobrze do tego obrazu pasuje, bo mógłby co jakiś czas wzburzać cały układ i uruchamiać powstawanie nowych chmur materii.
Na razie ten kandydat na masywną planetę nie został jeszcze ostatecznie potwierdzony, więc sama zagadka Gwiazdy Tabby wciąż pozostaje otwarta. Żeby potwierdzić istnienie takiego obiektu, potrzebne będą kolejne obserwacje tranzytów i dalsze pomiary prowadzone w różnych długościach fali.
Jeśli ktoś śledzi tę historię od lat, kierunek staje się dziś dużo wyraźniejszy: zamiast śladu obcej inżynierii astronomowie widzą coraz więcej oznak skomplikowanego, ale całkowicie naturalnego kosmicznego bałaganu. Na ostateczne potwierdzenie zainteresowani muszą jeszcze poczekać.
