64 bity: zalety i wady tej niezwykle popularnej liczby

Ostatnimi czasy rośnie liczba 64-bitowych wersji popularnych programów. Co to jednak znaczy, że Twój Chrome lub Photoshop jest 64-bitowy? Dowiecie się tego w ciągu najbliższych pięciu minut.

Kiedy widzisz, że dany program lub system operacyjny jest 64-bitowy, oznacza to, że został zaprojektowany, aby działać na 64-bitowym procesorze (x64). W ostatnich latach wersje te stały się bardzo popularne ze względu na duże korzyści, jakie dają w stosunku do klasycznych 32-bitowych programów (x86). Przekonajmy się, na czym polegają ich zalety i przy okazji przyjrzyjmy się także ich wadom.

Jakie są zalety 64-bitowych wersji?

Ze względu na liczne ograniczenia 32-bitowy system operacyjny nie jest w stanie użyć więcej niż 3 gigabajty pamięci. W 64-bitowym systemie takich ograniczeń już nie ma – może on obsłużyć znacznie większą ilość danych. Na przykład 64-bitowy Windows 8 Pro może wykorzystać do 512 GB pamięci RAM!.

32-bitowy Windows nie może używać ponad 3 gigabajtów pamięci RAM

Dzięki temu możesz mieć otwartych naraz więcej okien i aplikacji, ponieważ większa ilość pamięci pozwala na swobodniejsze korzystanie z bardziej wymagających programów takich jak na przykład edytor wideo czy gry. Także przeglądarki internetowe, które zużywają coraz więcej zasobów, zyskują wydajność dzięki większej pamięci (na przykład Chrome 64-bitowy).

Kolejną dużą zaletą programów 64-bitowych jest to, że dają one większe bezpieczeństwo. 64-bitowe systemy operacyjne mogą korzystać z technik, które utrudniają ataki wirusów, ponieważ mają do dyspozycji dużo więcej pamięci. W dodatku zdecydowana większość istniejących wirusów została stworzona do ataków na systemy 32-bitowe i na systemach 64-bitowych po prostu nie działają.

Technologie takie jak DEP są dużo efektywniejsze na 64-bitowym Windowsie

A jakie są wady systemów 64-bitowych?

Mimo że większość aplikacji działa na systemach 64-bitowych bez zarzutu, niektóre z nich są jednak niekompatybilne. Najstarsze z nich, takie jak 16-bitowe (niemal wszystkie działające na Windows 3.1 i kilka na Windows 95) nie działają na 64-bitowym Windowsie. Kiedy próbujesz je uruchomić, pojawia się wiadomość o błędzie.

Stare, 16-bitowe aplikacje nie działają na 64-bitowym Windowsie

Innym częstym problemem są sterowniki czy drivery, czyli programy, które pozwalają systemowi operacyjnemu rozmawiać z takimi urządzeniami jak np. drukarki czy karty graficzne. Podczas gdy na 32-bitowym Windowsie można użyć starych driverów, na systemie 64-bitowym jest to praktycznie niemożliwe.

Błąd podczas próby zainstalowania drivera 32-bitowego na Windowsie 64-bitowym (źródło)

Efektem ubocznym programów 64-bitowych jest na pewno to, iż zużywają one o wiele więcej pamięci niż wersje 32-bitowe. Nie jest to koniecznie zła informacja, ponieważ dzięki temu program może działać szybciej i bezpieczniej, niemniej należy o tym pamiętać.

Czy mogę uruchomić 64-bitowe aplikacje?

Aby korzystać z 64-bitowych programów, należy mieć 64-bitowy system operacyjny, który z kolei wymaga komputera z 64-bitowym procesorem. Obecnie większość procesorów jest w stanie działać w 64-bitowym środowisku, jeśli jednak chcesz mieć pewność, wystarczy przetestować go w 64bit-checker i sprawdzić rezultaty.

Kliknij tutaj, aby pobrać 64bit-checker (nie wymaga instalacji)

Jeżeli wynikiem 64bit-checker będzie „64 bity”, możesz spokojnie uruchamiać 64-bitowe aplikacje. W innym wypadku, na przykład jeśli otrzymasz wynik „32 bity”, musisz zaktualizować system operacyjny do kompatybilnej wersji.

Ale dlaczego 64? Co to w ogóle znaczy?

Liczba 64 nie jest przypadkowa. Jest to dwukrotność 32, co z kolei jest dwukrotnością 16 – i tak dalej, aż do cyfry 2. Dwójka to podstawa informatyki – komputery używają w swoich obliczeniach dwóch stanów (off i on oraz 0 i 1), a stan jest przechowywany w formie bitu. Jeśli masz 64 bity, możesz używać „słowa” z 64 zer i jedynek.

Gdy robisz coś na komputerze, kod stale przenosi dane pomiędzy procesorem, który wykonuje pracę, a pamięcią RAM, która przechowuje informacje. Aby znaleźć dane, procesor używa adresów (trochę jak listonosz). Jeśli procesor jest 64-bitowy, może używać o wiele dłuższych słów (i adresów).

Używając dłuższych adresów, 64-bitowy procesor może wykorzystać o wiele więcej pamięci niż 32-bitowy, ponieważ wszystkie jego „rury” (kanały danych) są szersze. O jak dużej ilości pamięci mówimy? Teoretycznie limit wynosi 16 eksabajtów, czyli równowartość ponad 17 bilionów gigabajtów.

Reasumując, 64-bitowe aplikacje:

  • wymagają 64-bitowego systemu operacyjnego,
  • mogą używać więcej pamięci, wykonując swoje zadania,
  • generalnie są szybsze,
  • dają większe bezpieczeństwo,
  • nie da się ich uruchomić na starszych systemach.

Zobacz także:

Teraz także Firefox wyda 64 bitową wersje przeglądarki?

W środę pisaliśmy Wam o tym, że Google wydał dwie przeglądarki Chrome przeznaczone dla systemu Windows w wersji 64 bitowej. Co ciekawe, Mozilla także pracuje nad stworzeniem Firefoxa obsługującego 64 bity. Taką informację podał Javaun Moradi, jedna z osób odpowiedzialnych za tworzenie tego programu na Windowsa, Maka i Linuksa.

Według jego informacji, Firefox 64 bity jest już w większości ukończony. Wciąż jednak zostało dużo pracy przed finalnym ukończeniem produktu. Wśród elementów, które czekają na dokończenie jest wciąż m. in. kompatybilność dodatków i wtyczek, stworzenie pliku instalacyjnego oraz dokładne przetestowanie przeglądarki.

Javaun Moradi zastrzega też, że Firefox ma nieco mniejsze możliwość niż wspomniany Chrome, za którym stoi przecież Google. Dlatego właśnie prace nad 64 bitowym Firefoxem trwają dłużej niż u konkurencji. Między innymi z tego powodu nikt nie jest w stanie podać chociażby przybliżonej daty premiery nowej wersji Firefoxa.

Wydaje się Wam, że 64 bitowy Firefox jest w ogóle potrzebny?

Zobacz także:

Źródło: Mozilla Dev Platform

Obserwuj @PawelKanski na Twitterze