W ramach Europejskiego Miesiąca Świadomości Agresji Elektronicznej, rozpoczynamy serię artykułów mówiących o zagrożeniach w sieci. Ten artykuł poświęcimy atakom na godność, dobre imię i prawo do prywatności. Skupimy się na nękaniu oraz zastraszaniu dzieci (ang. cyberbullying) i dorosłych (ang. cyberstalking).
Problem cyberprzemocy rośnie z dnia na dzień. Portale społecznościowe i blogi obfitują w groźby, pomówienia i szyderstwa. Wpływ agresji elektronicznej na ofiary jest katastrofalny. Początkowo objawia się on stresem, a skończyć może depresją i samobójstwem. W tym względzie, przemoc w Internecie i poza nim nie różnią się od siebie.
Za sprawą Internetu nasze życie jest coraz bardziej na widoku. Poprzez bycie bardziej widocznymi, sami wystawiamy się na niebezpieczeństwo różnorakich ataków. Z jednej strony, Internet ułatwia zdobycie uznania i poklasku. Z drugiej, łatwo zostać wziętym na celownik przez cyberprzestępcę lub ich grupę.
Każdy może stać się ofiarą cyberprzemocy
Ilość użytkowników takich portali społecznościowych, jak Facebook i Twitter przewyższa wielkością kilka państw razem wziętych. Założenie, że wszyscy użytkownicy są przyjaźni i łagodni jest nierealistyczne i niebezpieczne. Nie chcemy podkopywać Waszej wiary w ludzi, ale prawdą jest, że przemoc i nienawiść są nieodzowną częścią każdego społeczeństwa.
Liczne formy cyberprzemocy
Istnieje wiele przykładów cyberprzemocy, o których prasa codzienna nie informuje. Widzimy je w Internecie każdego dnia, na ścianach naszych ulubionych portali społecznościowych, w komentarzach artykułów, blogów oraz w e-mailach. Należą do nich:
- Wysyłanie dużych ilości wulgarnych emaili lub SMS-ów
- Zniesławienie na Twitterze, blogach i forach dyskusyjnych
- Podszywanie się pod innych na portalach społecznościowych
- Włamywanie się do urządzeń mobilnych w celu szpiegowania, kradzieży lub modyfikacji danych
- Kradzież tożsamości w celu zrujnowania reputacji ofiary
Jak bronić się przed cyberprzemocą?
Istnienie powyższych zagrożeń nie powinno być pretekstem do potępiania portali społecznościowych. Ostatecznie, podobne niebezpieczeństwa towarzyszą naszemu życiu również poza siecią. Zakazanie korzystania z Facebooka czy Twittera, które odgrywają dziś ważną rolę w komunikacji międzyludzkiej, byłoby niekorzystne i niezwykle trudne. Natomiast, bardzo pożyteczna byłaby poprawa świadomości zagrożeń czyhających na nas w sieci oraz nauka metod samoobrony. To chyba jedyny sposób na korzystanie z dobrodziejstw Internetu bez życia w strachu.
Nie musisz więc kasować swojego profilu na „fejsie”. Wystarczy, że uzbroisz się w zdrowy rozsądek i będziesz przestrzegać poniższych wskazówek. Pozwolą Ci one uniknąć sytuacji, w których możesz stać się ofiarą cyberprzemocy.
1. Nie wpadaj w panikę
Nie działaj pod wpływem strachu. Faktycznie, niewiele rzeczy stresuje tak, jak odkrycie, że jesteśmy ofiarą cyberprzemocy. Pamiętaj jednak, że strach i paniką są tym, na co przestępca właśnie czeka. Postaraj się zebrać i przeanalizować informacje „na chłodno”. Zobacz, co się stanie, jeśli w nie zareagujesz na internetowe zaczepki. Podziel się problemem z zaufaną osobą. W takich sytuacjach, wsparcie emocjonalne jest bezcenne. Jeśli nie wiesz, co robić pomocy udzieli Ci helpline.org.pl oraz wiele innych organizacji. Jeśli uważasz, że Twoje życie jest w niebezpieczeństwie, natychmiast skontaktuj się z policją!
2. Zablokuj użytkownika lub ogranicz możliwości kontaktu z Tobą
Większość portali społecznościowych, w tym np. Facebook i Twitter, posiada mechanizmy blokowania wybranych użytkowników. Poczta elektroniczna może być filtrowane automatycznie lub za pomocą dodania adresu nadawcy do specjalnej listy. Na blogu masz możliwość tymczasowego wyłączenia komentarzy. Rozwiązania te pozwolą Ci odpocząć od nękających Cię osób.
3. Chroń swój komputer przed włamaniami i podsłuchem elektronicznym
Celem internetowego chuligana często jest zdobycie o Tobie jak najwięcej informacji. W najgorszych przypadkach taka osoba może próbować włamać się do Twojego komputera lub telefonu. Ważnym jest, by nauczyć się odpowiednio chronić te urządzenia oraz potrafić rozpoznawać symptomy włamania. Jeśli nie masz takich umiejętności, warto poprosić o pomoc eksperta. Warto pamiętać, że nastoletni syn Pani Basi z 6 piętra raczej nie jest ekspertem do spraw bezpieczeństwa.
4. Zabezpiecz swoją sieć WiFi
Sieć WiFi z krótkim, bądź jeszcze gorzej domyślnym hasłem, to ogromne ryzyko; szczególnie, jeśli agresor mieszka w pobliżu. Jeśli nie czujesz się na siłach by samodzielnie skonfigurować router, skontaktuj się z przedstawicielem producenta lub poproś o pomoc znajomego.
5. Zmień ustawienia prywatności w portalach społecznościowych
To niezmiernie ważne: musisz nauczyć się konfigurować prywatność swoich profili na Facebooku, Twitterze, G+ i innych portalach. Może wydawać się to dość trudne i niewdzięczne, ale warto poświęcić te kilka minut na ukrycie rzeczy, które mogą zostać wykorzystane przeciwko Tobie. Do informacji takich należą prywatne zdjęcia, numery telefonów i lista przyjaciół. O tym, jak chronić swą prywatność na Facebooku przeczytasz tu i tu.
6. Włącz weryfikację dwuetapową
Coraz więcej stron internetowych oferuje weryfikację dwuetapową. Przyczyną tego jest słabość tradycyjnych hasłem. Weryfikacja dwuetapowa łączy użycie zwyczajnego hasła z innym typem weryfikacji, np. hasłem SMS. Więcej o tym typie zabezpieczeń przeczytasz tutaj.
7. Używaj silnych haseł i często je zmieniaj
Wszędzie tam, gdzie nie można stosować weryfikacji dwuetapowej, używaj silnych i łatwych do zapamiętania haseł. Pamiętaj, by zmienić hasło zwłaszcza po znaczących wydarzeń w Twoim życiu, np. po rozwodzie lub zmianie pracy. Nie ufaj hasłom w pełni – istnieje wiele metod, by obejść to zabezpieczenie.
8. Zgłaszaj treści obraźliwe administratorom
Większość stron internetowych oferuje opcję zgłoszenia obraźliwych lub nieodpowiednich treści do administratorów. Pozwoli to zweryfikować, czy nasze podejrzenia są uzasadnione. Jeśli tak, administrator może zablokować prześladującego nas użytkownika. Informacje o tym, jak to zrobić, znajdują się w dziale Pomocy każdego dużego portalu internetowego.
9. Skorzystaj z blokowania połączeń i SMS-ów
Telefony z Androidem i iOS pozwalają blokować SMS-y i połączenia przychodzące od wybranych numerów. Warto skorzystać z tej opcji, jeśli masz kłopot z przekonaniem operatora sieci komórkowej do zablokowania danego numeru za Ciebie. Dla Androida polecamy Blacklist Plus. Natomiast iOS 7 nie wymaga osobnej aplikacji.
10. Jeśli obawiasz się o swoje bezpieczeństwo, powiadom organy ścigania
Jak wspomnieliśmy na samym początku, jeśli boisz się o swe życie lub zdrowie, natychmiast skontaktuj się z policją. Nie krępuj się – rejonowy komisariat policji z pewnością Ci pomoże. Nie warto ryzykować życia, licząc, że problem sam się rozwiąże. Pamiętaj, że polskie prawo chroni Cię przed wieloma formami przemoc internetowej. Przed kontaktem z policją warto się odrobinę przygotować, np. skopiować maile z pogróżkami na pendrive’a. Na sam komisariat radzimy udać się z członkiem rodziny lub przyjacielem.
Czy byliście ofiarami cyberprzemocy?
Chcielibyśmy skorzystać z tej okazji i poprosić Was od podzielenie się własnymi doświadczeniami. Czy kiedykolwiek byliście ofiarami cyberprzemocy? Jak się broniliście? Czy ktoś Wam pomógł? Prosimy, podzielcie się swoimi przeżyciami i strategiami radzenia sobie w tak trudnych sytuacjach. Wasze wskazówki z pewnością będą niezwykle przydatne innym ofiarom.
W następnym tygodniu: bezpieczeństwo zakupów online
Inne artykuły z tej serii:
