Fitness-apps en locatie-tracking: toegevoegde waarde of te groot risico?

Ken je Moves al? De app voor iOS en Android houdt bij waar je gaat en staat, of het nu te voet, per fiets of met het openbaar vervoer is. Sinds ik Moves een jaar geleden installeerde heb ik de app dagelijks gebruikt. Totdat ik me realiseerde: Moves weet exact op welke plekken ik allemaal ben geweest afgelopen jaar. Kan dat eigenlijk kwaad?

De groene lijn toont mijn wandeltocht, de grijze lijn toont mijn reis met het OV.

Waar wearables (denk aan smartwatches en Google Glass) en fitness-apps steeds meer onderdeel van ons dagelijks leven worden, wringt ook locatietracking zich binnen in onze standaarduitrusting. Niet geheel toevallig ging het NSA-schandaal van vorig jaar gedeeltelijk over het nalopen van online en mobiele activiteiten. Locatie- en fitness-apps doen eigenlijk hetzelfde, maar dan van jouw offline activiteiten met jouw bewuste toestemming.

Op dit moment is het logisch om aan te nemen dat geen enkel stukje persoonlijke data op jouw mobiele telefoon immuun is voor pottenkijkers van buitenaf. Hierdoor begon ik me af te vragen of het tracken van mijn reizen – hoe triviaal ook – iets is om me zorgen over te maken. Wegen de potentiële risico’s van apps die jouw offline activiteiten bijhouden op tegen de voordelen? Ik besloot nog eens een blik te werpen op Moves.

Elke stap registreren

Moves is een zogeheten ‘activity tracker’ en doet zijn werk stilletjes op de achtergrond. Het gebruikt de technologie in je smartphone om te berekenen hoeveel afstand je per dag aflegt en hoeveel calorieën je verbrandt. Uiteindelijk stelt Moves een compleet reisverslag voor je samen. Daar beginnen mijn twijfels.

Tik op de groene knop en Moves geeft je meer informatie.

De routes die ik dagelijks afleg worden getekend op een interactieve kaart en vervolgens opgeslagen op de servers van Moves. Van de rit die het kost om naar mijn werk te komen tot de kroeg waar ik vervolgens een biertje drink en de weg naar huis; Moves registreert alles. De app geeft me de optie om frequent bezochte plekken te markeren, al is zo’n label eigenlijk niet eens nodig: een blik op mijn reisgeschiedenis is genoeg om te zien waar ik woon en werk.

Tik op een dag en je ziet een samenvatting van je activiteiten.

Omdat de app een hoop data verzamelt, moeten die gegevens ergens opgeslagen worden. De grote vraag: waar gebeurt dat en hoe wordt die data beheerd?

Privacybeleid en de openbaarheid van je data

Na een blik op het privacybeleid sprak ik met Sampo Karjalainen, CEO van het bedrijf achter Moves, over wat er met mijn persoonlijke data gebeurt.

Moves’ privacybeleid stelt dat de app persoonlijke gegevens upload van je smartphone naar de servers, via een beveiligde verbinding. De app wijst een ID toe aan jouw telefoon of herkent je aan je e-mailadres, en verzamelt vervolgens al je gegevens onder die noemer.

De app versleutelt deze data en verstuurt deze naar de server. Moves geeft daarbij aan niet jouw gegevens te delen met derden zonder jouw toestemming. Hoewel Moves dus moeite doet om jouw data te beschermen, zijn je gegevens nooit honderd procent veilig.

Mijn mailadres is gelinkt aan mijn Moves-account.

Volgens Karjalainen gebruikt Moves mijn persoonlijke data alleen om de app te verbeteren: “We hebben onze eigen algoritmes ontwikkeld waarmee de app accuraat jouw activiteiten trackt, en gebruiken die data om deze algoritmes te verbeteren en de app nog accurater te maken.”

Karjalainen zegt zich bewust te zijn van de gevoeligheid van de gegevens die Moves verzamelt en geeft aan ‘elke mogelijke voorzorgsmaatregel’ te nemen om die data te beveiligen.

Een andere activity tracker, Human, neemt privacy al even serieus. CEO Renato Valdés Olmos vertelt me dat zijn bedrijf een ethisch privacybeleid hanteert en zich ook zeer bewust is van hoe gevoelig de gegevens zijn die de gebruikers via de app delen.

Human gaat echter nog een stap verder dan Moves en geeft de app-gebruiker controle over zijn eigen privacy: “Wij vinden dat gebruikers zelf de controle moeten hebben over hun data, dus maken we alle gegevens anoniem in ons systeem. Er is geen enkele manier waarop die data verbonden kan worden aan individuele gebruikers, tenzij de gebruiker zélf de data opvraagt.”

Net als bij Moves, gebruikt Human de verzamelde locatiegegevens om de app zelf te verbeteren.

Minder gevaarlijk dan het tracken van je online activiteit

Het lijkt alsof mensen (zoals ik) minder bezorgd zijn om het tracken van hun offline activiteiten dan om hun online gedrag. Waarom? Wellicht heeft het te maken met hoeveel persoonlijke informatie mensen delen op het internet; meer dan wat men af kan lezen van een simpele geolocatie. Karjalainen is het daarmee eens: “Volgens mij is er meer risico wanneer je een dienst als Gmail gebruikt, waar je echt persoonlijke en privé informatie kunt vinden.”

Kijk maar naar Moves: de enige info die je deelt is je locatie en, als je wilt, je e-mailadres. Je deelt geen demografische informatie, bankgegevens of privéberichten.

Toch zijn er risico’s bij het delen van elke vorm van informatie via online kanalen, want, zoals ik eerder al aangaf, alle data is uiteindelijk te kraken door pottenkijkers. En waarom zou een app als Moves die dans ontspringen? Je geo-locatie is juist de informatie die een overheid interessant zou vinden.

Je data is, zoals Olmos aangeeft, zo veilig als het bedrijf die het beheert. Apps als Moves en Human nemen privacy serieus, zodat gebruikers in ieder geval minder hoeven te vrezen.

Uiteindelijk komt het allemaal neer op de actieve keuze om informatie te delen. Karjalainen: “Het is een persoonlijke keuze van mensen om deze apps te gebruiken.” Je wordt niet getracked als je ook niet een app daarvoor gebruikt. Ben je bang dat je data onveilig is, dan heb je altijd de optie om te stoppen met Moves, of het überhaupt niet te gebruiken. Een kanttekening is wel dat de NSA uiteraard niet per se zulke apps nodig heeft om jou te volgen.

Meer waarde dan risico

Ik wil graag zien waar ik ga en sta, en hoeveel ik heb gelopen, vooral wanneer ik op reis ben. In mijn ogen is het gevaar groter dat iemand mijn smartphone steelt dan dat een overheid mij volgt. In het eerste geval is Moves overigens bereid te helpen: het bedrijf werkte eenmaal samen met de autoriteiten om een gestolen telefoon te achterhalen. Zonder succes overigens.

In het kort: voor mij weegt de angst voor inbreuk op mijn privacy niet op tegen de voordelen van Moves.

Mijn record: 21,2km wandelen in Budapest (Hongarije).

Kijken we naar apps als Moves en Human, dan heeft tracking op basis van geo-locatie een toegevoegde waarde. Karjalainen zegt dat hij graag informatie deelt om die waarde te benutten, omdat die waarde groter is dan de risico’s. En zoals hij zelf zegt: “Deze tracking-functies zitten ingebakken op je iOS- en Android-apparaten. Moves maakt er slechts gebruik van om mensen van dienst te zijn.”

Als fitness-apps meer geïntegreerd worden met persoonlijke informatie, dan komt een flinke dosis gezond verstand altijd goed van pas. Nu steeds meer tracking-apps de markt overstromen is het interessant om de daaraan verbonden ontwikkeling van privacyhandhaving te volgen.

Lees ook:

iOS 7: Zo bescherm je je privacy op je iPhone

In de voorkeuren van iOS 7 zitten drie instellingen die Apple en app-ontwikkelaars gebruiken om informatie over hoe jij je smartphone gebruikt te verzamelen. Wil je je privacy beschermen, dan is dit lang niet altijd even duidelijk hoe je dit moet doen. iOS 7 maakt het je niet makkelijk, maar gelukkig zijn wij er om je te helpen.

Instellingen om je privacy te beschermen

Om pottenkijkers buiten de deur te houden, zijn er drie instellingen die je aan moet passen.Twee daarvan vind je onder Instellingen > Privacy > Locatievoorzieningen > Systeem

De eerste is Diagnose en gebruik. In principe stuur je hiermee rapporten van storingen en bugs in het besturingssysteem naar Apple, maar eigelijk geef je hiermee Apples medewerkers carte blanche om alles te bekijken wat je doet met je iPhone of iPad. Het is daarom een goed idee om deze service stop te zetten door de groene knop om te zetten (naar links te vegen).

Daaronder vonden we iAds op locatiebasis. Die naam spreekt voor zich: je positie wordt continu geregistreerd om zo reclame naar je te sturen op basis van de plek waar je je bevindt. Deze service schakel je op dezelfde manier uit als de eerste. Bovendien spaar je op deze manier ook je batterij!

Overview System Services

Tot slot ga je naar Instellingen > Privacy > Reclame > Beperk reclametracking.

In tegenstelling tot de vorige twee opties, moet je deze optie juist inschakelen. Op deze manier voorkom je dat partnerbedrijven van Apple je benaderen met reclame.

Check welke apps je locatie tracken

iOS 7 bevat ook een functie in de gaten houdt welke apps onze geografische ligging gebruiken. Onder locatievoorzieningen wordt dit aangegeven met gekleurde pijlen.

Color codes

De paarse pijl verschijnt wanneer een dienst je positie recent heeft gebruikt. De grijze pijl geeft aan dat de localisatie heeft plaatsgevonden in de laatste 24 uur. Een paars omlijnde pijl wijst op een dienst die gebruik maakt van een geofence, een virtuele afbakening rond een locatie.

iOS 7 System Services - uso della posizione geografica

Om deze informatie ook in de statusbalk bovenaan het scherm te zien te krijgen, activeer je het Statusbalksymbool (onder Instellingen > Privacy > Locatievoorzieningen > Systeem). Deze functie is standaard niet actief.

Status bar icon

Dit is erg handig, omdat apps soms je locatie gebruiken zonder dat je dat weet. Als het in de statusbalk staat, ben je je hier meer bewust van en heb je er meer controle over.

Miljoenenbusiness

Dat je privacy en wat bedrijven daarmee doen volledig transparant wordt, zal helaas nooit gebeuren. Het is nu eenmaal zo dat de gegevens die de bedrijven verzamelen een hele hoop geld opleveren.

Juist omdat jouw gegevens veel geld waard zijn, is het belangrijk te weten bij wie ze terecht komen en te bepalen of jij dat wel wilt. Als je begint met het beschermen van je privacy van je iPhone of iPad, kijk dan ook even naar deze tips om je algehele privacy op internet te waarborgen:

9 tips die jouw privacy helpen beschermen