W dobie aplikacji mobilnych oraz pracy w chmurze, narzędzia antywirusowe mają tylko dwie opcje – umrzeć lub stać się kompletne. Z tego powodu obserwujemy przemianę pakietów antywirusowych w obszerne narzędzia do kontroli systemu Windows.
Programy antywirusowe i te służące optymalizacji systemu mają ten sam cel – rozwiązywać problemy, których nie jest w stanie rozwiązać Microsoft. Dzięki tym aplikacjom eliminowane jest niebezpieczeństwo i nieefektywność. Archetypem wszystkich tych narzędzi był Norton, który w czasach MS-DOS wprowadził programy Norton Utilites oraz Norton Antivirus. Wraz z Windows 95 przyszedł kolejny rozkwit tych narzędzi, a pojawienie się powszechnego internetu jeszcze bardziej unaoczniło problemy systemu Windows oraz umożliwiło łatwe rozprzestrzenianie się wirusów.
Popularnym widokiem w Windows 95 oraz 98 był niebieski “ekran śmierci”, sygnalizujący krytyczne błędy
W tamtym czasie czyszczenie rejestru było czymś powszechnym, tak naturalnym jak skanowanie w poszukiwaniu wirusów czy usuwanie plików cookie. Windows zdawał się wymagać więcej opieki i uwagi, niż skrzypce Stradivarius. Jednak gdy pojawił się Windows XP oparty o solidną architekturę Windows NT i 2000 potrzeba optymalizacji została znacząco zmniejszona. Pozostała jako swego rodzaju mit, część osób dalej czyściła rejestry, choć nie przynosiło to żadnych korzyści.
Rejestr systemu Windows pojawił się w Windows 3.1, a w Windows 95 został spopularyzowany (źródło)
Kolejne systemy takie jak Windows 7 i Windows 8 może nie wyeliminowały w pełni problemów z wydajnością, ale skutecznie je zmniejszyły. Dziś programy optymalizujące często stosują marketingowe chwyty – na przykład rozwiązania optymalizujące pamaięć są praktycznie bezużyteczne. Podobnie jest z defragmentacją. Dodatkowo zbyt dokładne czyszczenie może spowodować uszkodzenie systemu.
Optymalizacja w parze z bezpieczeństwem
W tej chwili istnieją wyłącznie dwa obszary w których optymalizacja odgrywa ważną rolę. Chodzi o zużycie pamięci oraz ochronę prywatności. Pierwszy cel jest osiągany poprzez monitorowanie procesów, które spowalniają działanie. Pomocny jest w tym program Soluto. Drugi cel, czyli ochrona prywatności, osiągana jest dzięki zacieraniu śladów tworzonych przez użytkownika.
Soluto przynosi pewien powiew świeżego jeśli chodzi o optymalizację pamięci komputera.
Te aspekty optymalizacji rzeczywiście są skuteczne, ale najczęściej obecne są też w programach antywirusowych. Nowe oprogramowanie antywirusowe pozwala dbać o prywatność w sieci i monitorować działanie zainstalowanych programów. Funkcje czyszczenia i optymalizacji dostępne są w takich programach jak Norton 360, czy wersji Pro programu Avira. To kolejny dowód na to, że zaciera się granica pomiędzy tego rodzaju oprogramowaniem. Avira wcześniej była wyłącznie programem antywirusowym, dziś zawiera rozwiązania chociażby do tworzenia kopii zapasowej.
Antywirusy podążają w stronę optymalizacji
Antywirusy stają się potężnymi pakietami ponieważ ich podstawowe funkcje są mniej przydatne niż kiedyś. Nowe zagrożenia wykorzystują przede wszystkim naiwność użytkownika. Niebezpieczeństwo kryje się w serwisach społecznościowych i na niezaufanych stronach internetowych. Klasycznych wirusów jest coraz mniej, a w systemie Windows 8 Microsoft dołączy swój własny program Windows Defender, co jest kolejnym ciosem dla oprogramowania antywirusowego.
W Windows 8 po raz pierwszy Microsoft dołączył własny darmowy program antywirusowy
Jednak w przeciwieństwie do programów optymalizujących – popularność antywirusów wciąż jest wysoka. Bezpieczeństwo jest nośnym tematem i jednym z głównych problemów użytkowników. Dywersyfikacja zagrożeń sprawiła, że antywirusy są czymś więcej niż tylko skanerami, to całe zestawy odpowiednich narzędzi. W nowych programach znalazły się sposoby na ochronę ze strony NSA, oszustw internetowych i zwykłych wirusów. A wszystko to w tym samym czasie.
Kopie zapasowe, hasła, antywirusy. Teraz każdy może stworzyć swój własny zestaw niezbędnych narzędzi.
Doskonałym przykładem na to, jak dziś pojmowane jest bezpieczeństwo komputerów, jest Avast! 2014. Oprogramowanie to składa się z wielu modułów, który każdy możemy zakupić oddzielnie. Zagrożenia typu malware są dziś tylko jednym z wielu problemów dotykających system Windows, natomiast wiodą prym w przypadku Androida. Producenci oprogramowania antywirusowego dla komputerów zaczynają tworzyć też własne programy dla Androida.
Współpraca tańsza od innowacji
Aby przyciągnąć użytkowników do swoich rozwiązań programy antywirusowe i optymalizacyjne przenoszą się do chmury. Nowe mobilne systemy operacyjne dla smartfonów i tabletów są zaprojektowane z myślą o wyższym poziomie bezpieczeństwa. W dodatku są też coraz bardziej wydajne. Kto by pomyślał o defragmentacji telefonu komórkowego?
Na smartfonach i tabletach programy antywirusowe i optymalizujące mają szansę odnieść sukces, gdy połączą siły
Programy optymalizujące, aby przetrwać muszą zacząć działać w symbiozie z oprogramowaniem antywirusowym. Takie podejście do tematu prezentuje chociażby Advanced SystemCare. Jest to pakiet, który obejmuje zarówno optymalizację systemu, jak i skaner szkodliwego oprogramowania, dostarczany przez BitDefender. Łączona jest więc funkcjonalność klasycznego optymalizatora z oprogramowaniem do wykrywania zagrożeń.
To świetna taktyka, która pozwala, aby oba narzędzia przetrwały próbę czasu. Antywirusy dzięki takiej współpracy zyskują dodatkowe narzędzia. Użytkownicy otrzymują szereg rozwiązań, które gwarantują wydajność i bezpieczeństwo. W dodatku użytkownik zamiast kupować dwa produkty, płaci za jeden zestaw.
Istnieją jednak programy do optymalizacji, które wciąż podążają własną ścieżką. Tak jest na przykład z TuneUP, który wciąż dodaje nowe narzędzia, jak Turbo Boost. Jednak innowacyjne rozwiązania w tej materii są coraz trudniejsze. System Windows jest coraz lepszy, zużywa mniej pamięci i coraz mniej osób potrzebuje takich programów.
Co sądzisz o tym zbliżaniu się programów optymalizacyjnych i antywirusowych?
